مشاهده کرکس مصری در منطقه حفاظت شده ورجین
برای نخستین بار در منطقه حفاظت شده ورجین کرکس کوچک یا کرکس مصری مشاهده شد. این مشاهده
و عکاسی در تاریخ پانزده خرداد 1386، توسط مهندس آرش قدوسی از انجمن طرح سرزمین و مهندس
پرهام دیباج در ارتفاعات زرد بند این منطقه صورت گرفت.
کرکس مصری یکی از پرندگان باستانی و بسیار قدیمی است. این کرکس در هنگام پرواز بدنی سفید،
شاهپرهایی سیاه در بال ها و دمی الماس (مثلثی) شکل دارد که در شناسایی آن سودمند است.
غذای اصلی کرکس های مصری، لاشه جانوران و زباله های انسانی است. در واقع، کرکس مصری
گونه ای "پاک کننده" محسوب می شود که با پاک کردن منطقه از وجود لاشه جانوران تا حدود
زیادی از شیوع بیماری ها در میان وحوش می کاهد. در آفریقا تخم شترمرغ ها را می شکند
و از آن ها تغذیه می کند. برای این کار، کرکس یک قطعه سنگ کوچک را به پوسته تخم می
زند تا شکسته شود. کرکس مصری پاهایی قوی دارد و می تواند خزندگان تنبل را شکار کند،
اما ترجیح می دهد که از بقایای لاشه ها و پسماندهای انسانی غذای خود تامین کند. این
پرنده 60 سانتیمتر طول و 6/1 تا 4/2 کیلوگرم وزن دارد. لانه این کرکس روی صخره ها،
شکاف کوه ها و به ندرت روی درختان بلند ساخته می شود. کرکس مصری یک یا دو و به ندرت
سه تخم می گذارد. جوجه ها بعد از هفت یا هشت هفته از تخم خارج می شوند. پرنده جوان
بسیار آهسته فعالیت می کند و برای انجام هر کاری وقت زیادی صرف می کند. فعالیت های
انسانی مانند خطوط انتقال برق، جاده ها، توریسم کنترل نشده، مسمومیت مداوم و شکار از
اصلی ترین خطرات تهدید کننده کرکس های مصری است. محدوده پراکنش آن آفریقای شمالی و
شرقی، جنوب اروپا، خاورمیانه تا هندوستان است.
این پرنده هیچگاه تا این حد (منطقه ورجین، لوسان) به نقاط شمالی ایران نفوذ نکرده،
هر چند که از پارک ملی کویر گزارش شده است. منطقه حفاظت شده ورجین با 26907 هکتار مساحت
در سال 1361 به تصویب سازمان حفاظت محیط زیست رسید. این منطقه از تنوع زیستی بسیار
بالایی برخوردار است. در این منطقه 577 گونه گیاهی شناسایی شده است که ارس، بید، زرشک،
زبان گنجشک، تنگرس، گون آسای دماوندی، آویشن، ریواس، گل ماهور، گاوزبان و کلاه میر
حسن دماوندی از مهمترین گونه های منطقه است. از پستانداران آن می توان قوچ و میش، کل
و بز، پلنگ، گراز، گرگ، کفتار، روباه، سمور و خرگوش را نام برد. این در حالی است که
فون جوندگان منطقه تا حدود زیادی ناشناخته مانده است. از مهمترین گونه های پرنده می
توان عقاب طلایی، کبک، کبک دری و دال رانام برد. طبیعت زیبا، هوای پاک و نزدیکی به
پایتخت سبب جذب بیش از ظرفیت گردشگران به منطقه شده است و همین امر موجب آلودگی شدید
رودخانه جاجرود و تغییر کاربری اراضی، ساخت و ساز بی رویه و رشد جمعیت در منطقه شده
است.

|